Tussen de oren?

Tussen de oren?

Regelmatig krijgen mensen van hun artsen te horen dat hun pijn ‘tussen de oren’ zit en dat ze ermee moeten leren leven. Vanuit technisch punt is dat zeker waar omdat simpelweg onze hersenen de pijn daar verwerken, maar om je patient met een dergelijke boodschap naar huis te sturen zonder verdere uitleg is in mijn ogen een doodsteek voor hun herstel. De patient denkt machteloos ten opzichte van zijn klacht te staan. Daarnaast wordt de pijn als het ware nog meer onderhouden.

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat pijn geen objectief fenomeen is en geheel afhankelijk is van de beleving van de patient. De kunst is dan ook om de beleving van de patient aan te pakken. De hersenen zijn niet statisch na het bereiken van een bepaalde leeftijd, maar dynamisch van aard. De processen gaan bij een zestigjarige weliswaar minder snel dan bij een zestien jarige, maar het leervermogen van de hersenen blijft veerkrachtig.

Pijn bestaat uit verschillende componenten. Bij chronische klachten is vaak geen sprake meer van schade aan het lichaam, maar de pijn zit ergens nog wel verankerd in ons brein, dat wil zeggen, de schadelijke prikkel is allang verdwenen, maar de pijn blijft bestaan. De pijn kan zelfs een eigen leven leiden en wordt versterkt, de zgn. sensitisatie. Maar het omgekeerde is ook mogelijk.

Wanneer ik patienten op bezoek krijg die al jaren met dezelfde (chronische) klachten rondlopen is mijn doel om de pijnbeleving als het ware te herprogrammeren. De behandeling begint dan ook door samen met de patient alle factoren zoals persoonlijkheid, werksituatie, gezinsomstandigheden enz. in beeld te brengen. De emoties die uit deze factoren voortvloeien kunnen namelijk een grote rol spelen in de mate van de pijnbeleving. Het doorbreken van de negatieve/niet-constructieve koppelingen tussen lichaam en geest staat op de voorgrond. Wanneer ik mijn patient in kan laten zien dat de emoties een rol spelen is de weg open naar herstel. Om dit te verduidelijken haal ik hieronder een behandeling aan van mijn patient genaamd Gosia.

Gosia is een dame van Poolse afkomst van middelbare leeftijd die drie jaar geleden met haar man en twee kinderen naar Nederland is geemigreerd omdat zij in haar eigen land geen passend werk kon vinden en haar man niet in staat is om te werken. Hoewel ze een goede opleiding heeft genoten neemt ze hier genoegen met werkzaamheden als orderpicker. Gosia kampt al jaren met rug-, nek- en vermoeidheidsklachten en sinds haar komst naar Nederland zijn deze klachten alleen maar erger geworden. De klachten komen steeds vaker terug en geen enkele therapie heeft haar in het verleden geholpen. Gosia heeft een jaar geleden de hoop opgegeven en was van mening dat ze ermee moest leren leven. Totdat Gosia een advertentie leest over een Pools sprekende fysiotherapeut, werkzaam bij TotalFysio. Ze besluit om het voor de laatste keer te proberen.

Tijdens de eerste behandeling blijkt dat Gosia ontevreden is over haar werksituatie en hierdoor een grote draaglast ervaart. Het werk is bovendien niet uitdagend en brengt een grote werkdruk met zich mee. De angst haar baan te verliezen zorgt ervoor dat ze meer uren werkt dan contractueel is afgesproken. Hierdoor ziet ze haar gezin minder vaak dan ze zou willen. En als Gosia een vrije dag heeft staat deze in het teken van huishouden en de zorg voor haar kinderen en haar echtgenoot. Hierdoor heeft ze nooit tijd voor zichzelf. Daarnaast is Gosia bang om iets aan sport te doen omdat ze denkt dat dit haar klachten zou doen verergeren en zij zich hierdoor ziek zou moeten melden op haar werk, met alle gevolgen van dien. Daarnaast is Gosia de Nederlandse taal niet machtig en heeft geen vrienden.

Om de niet-constructieve gedachten te doorbreken moest ik Gosia in laten zien dat met de langdurige stress zij als het ware roofbouw op haar lichaam pleegt en zij onvoldoende rust neemt om haar energie op te laden. De daaropvolgende behandelingen bestonden dan ook uit inventarisatie en evaluatie van de lichamelijke, psychische, verstandelijke (vergeetachtigheid, dingen niet af kunnen maken en desinteresse) en gedragssignalen (roken, slecht eten en sociale isolatie). Gosia begon snel in te zien dat haar pijn niet wordt veroorzaakt doordat er iets kapot was in haar lichaam, maar het feit dat haar emotionele aspect van de pijn versterkt werd door haar ‘roofbouw’ en doordat ze niks doet aan ontspanning. Hierdoor werden de pijntjes als het ware opgeslagen in haar brein en haar pijnfocus werd alsmaar sterker. Haar ‘batterij’ werd nooit opgeladen. Om controle te krijgen over haar brein en lichaam ging ik verder met Gosia de fysieke training met aandachtstraining combineren. Dit had als doel haar te leren focussen op wat ze doet en niet wat ze voelt en daarbij de bewegingsangst te doorbreken. Dit veranderde haar fysieke bewustzijn en de manier hoe ze met de pijn omging. Binnen een aantal weken had Gosia weinig tot geen klachten meer en heeft zij haar situatie met haar werkgever besproken wat resulteerde in een vast contract zonder overuren. Hierdoor had Gosia meer tijd voor haar gezin en ontspanning. Gosia sport nu regelmatig, rookt niet en voelt zich goed in haar vel. Deze redelijk eenvoudige behandeling heeft bij Gosia geresulteerd in herstel van functioneren, autonomie zowel op persoonlijk als ook op maatschappelijk gebied.

Met Sportieve groet,

Michael